Kıt Kaynaklar, Sonsuz Arzular: Bir Ekonomistin Bakışıyla Gündüz Bey Bir ekonomist için tarih, yalnızca olayların sıralı anlatısı değildir; aynı zamanda kaynakların nasıl yönetildiği, stratejik kararların hangi maliyetlerle alındığı ve bu kararların toplumsal dengeye nasıl yansıdığı üzerine bir laboratuvardır. İnsanlığın kaderi, tıpkı bir piyasa gibi, tercihlerle ve fırsat maliyetleriyle şekillenir. Bu perspektiften bakıldığında, Ertuğrul Gazi’nin oğlu Gündüz Bey yalnızca bir beyin oğlu değil, aynı zamanda bir dönemin ekonomik aklının temsilcisidir. Onun yaşamı, üretim, kaynak paylaşımı, girişimcilik ve kamu yararı arasındaki kırılgan dengeyi anlamak için benzersiz bir örnek sunar. Bir Beyin Oğlu, Bir Ekonomik Aktör: Gündüz Bey Kimdir? Gündüz Bey, 13. yüzyılda…
14 YorumEtiket: bir
Kaotik Ne Demek “Eksi”? Etiketin Ardındaki Kolaycılık ve Kötümserlik Endüstrisi “Kaotik” sözcüğü çoğu zaman gerçeği aydınlatmaz; onu gölgeler. Asıl sorun, kelimenin “eksi” anlamlara sabitlenmesi ve düşünmeyi tembelleştirmesi. Kaba bir iddiayla açıyorum: “Kaotik” kelimesi, gündelik dilde sorunları teşhis eden bir kavram olmaktan çıktı; karmaşayı anlamak yerine üzerine örtü örten bir etiket oldu. Hele yanına bir de “eksi” (negatif) çağrışım eklenince, konuşmayı bitiren bir yafta hâline geliyor. Bu yazı, “kaotik ne demek eksi?” sorusunu ciddiye alıp kelimenin düşünme biçimlerimizi nasıl kısıtladığını, nerede işlevsel, nerede yanıltıcı olduğunu eleştirel biçimde masaya yatırıyor. — “Kaotik”in Güncel Sözlükselliği: Uyarı Levhası mı, Kaçış Kartı mı? Günlük konuşmada…
8 YorumAdalet Bakanı Ne Mezunu? Toplumsal Yapılar ve Kimlikler Üzerine Bir Analiz Bir araştırmacı olarak uzun zamandır toplumsal yapıların bireysel yaşamlarla nasıl dokunduğunu düşünürüm. İnsanlar yalnızca “kim olduklarıyla” değil, toplumun onlara biçtiği rollerle de şekillenirler. Bu bağlamda, “Adalet Bakanı ne mezunu?” sorusu, yalnızca bir eğitim geçmişini öğrenme merakı değil; aynı zamanda toplumsal normlarla eğitimin, statünün, rol beklentilerinin nasıl iç içe geçtiğini gösteren bir kavrayıştır. Adalet Bakanı’nın eğitim geçmişine baktığımızda, şu an görevde bulunan Yılmaz Tunç’un İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olduğu bilgisi yaygın biçimde yer almakta. [1] Ayrıca yüksek lisansını İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Mali Hukuk alanında tamamladığı da kayıtlarda…
2 YorumKant Etik Nedir? Ahlakın Ciddi Hâliyle Komik Bir Yüzleşme Hayat zor, kararlar zor, ama en zoru ne biliyor musunuz? Kant etiği anlamak. Çünkü bu konuyu anlamaya çalışırken bir yandan “Doğru olanı yap” diyor, bir yandan da “Ama sadece doğru olduğu için yap” diye ekliyor. Yani hem kahveni içerken geri dönüşüm kutusuna atman gerekiyor hem de bunu çevreci görüneceğin için değil, doğru olduğu için yapman lazım. Hazırsanız, gelin ahlakın bu ciddi ama komik dünyasına birlikte dalalım. Çünkü Kant etik teorisi biraz matematik gibi: İlk başta karmaşık gelir ama bir çözdün mü, hayat boyu kullanırsın! Etik, Ama Kant Usulü: “İyiyi İyi Olduğu…
2 YorumÜst Görünüş Hangi İz Düşüm Düzlemine Çizilir? Edebiyatın Perspektifinden Bir Anlatı Kelimeler bazen bir kalem ucu gibidir; kimi zaman bir hayatı, kimi zaman bir düşünceyi çizerler. Bir edebiyatçı için dünya, görünüşlerin ve anlamların birbiriyle kesiştiği sonsuz bir düzlemdir. “Üst görünüş hangi iz düşüm düzlemine çizilir?” sorusu ilk bakışta teknik bir sorudur; ama biraz derin bakıldığında insanın kendine, hayata ve bakış açısına dair derin bir metafor taşır. Çünkü her görünüş, aslında bir “bakış”ın ürünüdür. Edebiyat da tıpkı mimarlıkta ya da teknik resimde olduğu gibi, görünmeyeni görünür kılma sanatıdır. Üst Görünüşün Edebî Anlamı: Yukarıdan Bakışın Dönüştürücü Gücü Teknik olarak, üst görünüş bir…
8 YorumKamulaştırmanın Amacı Nedir? İnsan Hikâyeleriyle Kamu Yararının Derin Anlamı Bazı kelimeler vardır ki kulağa çok resmi, hatta biraz da korkutucu gelir: “Kamulaştırma” da onlardan biridir. Ama gelin bugün bu kelimenin soğuk yüzünü bir kenara bırakıp, onu bir insan hikâyesi gibi okuyalım. Çünkü kamulaştırma sadece “devletin mülk alması” değil, toplumun geleceği için atılan stratejik ve insani bir adımdır. — 🌆 Kamulaştırma Nedir, Neden Yapılır? Kamulaştırma, en basit tanımıyla, devletin kamu yararı için özel mülkiyete ait bir taşınmazı bedelini ödeyerek alma işlemidir. Bu, Anayasa ve Kamulaştırma Kanunu ile güvence altına alınmış bir haktır. Ama burada kilit nokta “kamu yararı”dır. Devlet bu yetkisini…
14 YorumKamerî Takvim Kaç Ay? Ay Işığında Zamanı Arayanların Hikâyesi Bazı sorular vardır, cevabını bilsek bile sormaktan vazgeçmeyiz. Çünkü o soruların ardında, bir bilgi değil, bir anlam arayışı gizlidir. “Kamerî takvim kaç ay?” sorusu da bana hep böyle gelmiştir. Bugün size bu sorunun cevabını sadece rakamlarla değil, bir hikâyeyle anlatmak istiyorum — ay ışığıyla örülü, zamanı hissetmeye çalışan iki insanın hikâyesiyle. Bir köyde, yıldızların hâlâ görünür olduğu, gecelerin sessizliğinde düşüncelerin yankılandığı bir yerde, Selim ve Zehra yaşardı. Selim, analitik zekâsıyla bilinen bir öğretmendi; hesap yapmayı, düzeni, planı severdi. Zehra ise köyün hikâye anlatıcısıydı; insanları dinler, duyguların dillerini çözmeyi bilirdi. Bir akşam,…
2 YorumGülyalı Kaymakamı Kimdir? Eğitim, Öğrenme ve Toplumsal Etkiler Üzerine Bir İnceleme Eğitim, bireylerin hayatlarında dönüştürücü bir güce sahiptir. Her öğrenci, yalnızca bir dersin içeriğini değil, aynı zamanda toplumun kendisine sunduğu fırsatları da öğrenir. Bu süreç, insanın düşünsel, duygusal ve toplumsal gelişimini aynı anda şekillendirir. Öğrenme teorileri ve pedagojik yaklaşımlar, bireylerin bu değişim süreçlerinde nasıl şekillendiklerini anlamamıza yardımcı olur. Bu yazı, eğitimdeki dönüşüm gücünü vurgularken, bir toplumun liderlerinden biri olan Gülyalı Kaymakamı’nın kimliğini ve rolünü tartışacaktır. Gülyalı Kaymakamı’nın toplumsal etkilerini anlamak, sadece bürokratik bir figürün ötesinde bir liderin nasıl toplumu dönüştürdüğünü görmek anlamına gelir. Gülyalı Kaymakamı Kimdir? Gülyalı, Ordu ilinin şirin…
12 YorumGüdülenme Durumu Nedir? İnsan Davranışının Görünmeyen Motoru Tarihsel Arka Plan: Davranışın Ardındaki Güç İnsan neden bir şeyi yapar? Neden bazı hedeflere tutkuyla yönelirken, bazılarını yarıda bırakır? İşte bu sorular, güdülenme kavramının doğuşuna zemin hazırlamıştır. Güdülenme (motivasyon), davranışın yönünü, şiddetini ve süresini belirleyen içsel bir süreçtir. Psikoloji tarihi boyunca farklı düşünürler bu süreci farklı şekillerde tanımlamışlardır. 19. yüzyılın sonlarında William James gibi ilk psikologlar, davranışın temelinde içgüdülerin olduğunu savunuyordu. İnsan, doğası gereği belirli dürtülerle hareket ederdi. Ancak 20. yüzyılın ortalarına gelindiğinde bu yaklaşım yerini davranışçı kuramlara bıraktı. B.F. Skinner ve John B. Watson gibi davranışçılar, insanın dışsal ödül ve cezalarla yönlendirildiğini…
10 Yorum6 Ay Askerlik İzni Kaç Gün? Bir Veda, Bir Dönüş, Bir Gerçek Bazı sorular vardır, rakamla başlar ama cevabı kalbin tam ortasına dokunur. “6 ay askerlik izni kaç gün?” işte onlardan biri… Bu yazıda sana sadece bir izin süresinden söz etmeyeceğim. Bir oğlun annesine sarılırken gözünden süzülen yaşta, bir sevgilinin beklediği günleri sayarken içinden ettiği dualarda saklı bir hikâye anlatacağım. Çünkü askerlik izni yalnızca bir resmi hak değil; bir kavuşmanın, bir hasretin ve bir sabrın takvimidir. Hikâye: Bir İzin Gününün Ötesinde Ali, 26 yaşında bir mühendis. Stratejik düşünen, planlı, çözüm odaklı biri. Askerliğini kısa dönem olarak yapmaya karar verdiğinde, “6…
6 Yorum